Seks i antykoncepcja
ANTYKONCEPCJA HORMONALNA
Stosowanie złożonej antykoncepcji hormonalnej stanowi obok antybiotykoterapii, cukrzycy i hormonalnej terapii zastępczej istotny czynnik zwiększający ryzyko zachorowania kobiet na kandydozę pochwy (pot. grzybicę, drożdżycę). Ryzyko zachorowania jest większe w przypadku kobiet stosujących doustną tabletkę antykoncepcyjną (DTA) o wyższej zawartości etynyloestradiolu. Pacjentki przyjmujące niskodawkowaną DTA rzadziej zgłaszają dolegliwości na tle drożdżakowego zapalenia pochwy i sromu. W trakcie antykoncepcji hormonalnej, podobnie jak w czasie miesiączki spada liczba pałeczek kwasu mlekowego odpowiedzialnych za utrzymanie właściwego (kwaśnego) odczynu wydzieliny pochwowej. Zaburzeniu ulegają naturalne mechanizmy chroniące pochwę przed kolonizacją mikroorganizmami chorobotwórczymi i ich niekontrolowanym namnażaniem. Pacjentki z objawowym zapaleniem sromu i pochwy, niezależnie od czynnika wywołującego chorobę, zgłaszają szereg uciążliwych dolegliwości klinicznych, głównie o charakterze podrażnienia, świądu, pieczenia, bólu, upławów, powierzchownej dyspareunii (ból przy stosunku) czy objawów dyzurycznych (zaburzenia w oddawaniu moczu). W badaniu klinicznym stwierdza się rumień, pęknięcia i mikrowrzodzenia śluzówki oraz przedsionka pochwy, grudkowatą wysypkę okolicy sromu i upławy: wodniste, homogenne lub serowate o kwaśnym lub neutralnym zapachu, wykwity satelitarne oraz niekiedy obrzęk sromu. Żaden z powyższych objawów przedmiotowych i podmiotowych nie jest swoisty dla konkretnego czynnika etiologicznego (powodującego chorobę). Wymienione symptomy nasilają się po współżyciu oraz w trakcie oddawania moczu.
Aby zminimalizować ryzyko infekcji w miejscach intymnych w trakcie stosowania antykoncepcji hormonalnej, koniecznie przestrzegaj zasad higieny oraz regularnie odwiedzaj ginekologa. Właściwa dieta i troska o zdrowie intymne może w istotny sposób ograniczyć negatywne efekty doustnych środków antykoncepcyjnych.
WKŁADKI WEWNĄTRZMACICZNE
Spirale domaciczne to wkładki z tworzywa sztucznego, zakładane do jamy macicy w celu zapobiegania ciąży przez okres nawet kilku lat. Wkładka wywołuje jałowy (pozbawiony bakterii) stan zapalny w obrębie błony śluzowej macicy, co uniemożliwia zagnieżdżenie się zarodka. Zawartość miedzi w niektórych spiralach dodatkowo odpowiada za unieruchomienie plemników. Wkładki wewnątrzmaciczne to metoda antykoncepcji, która nie jest obojętna dla zdrowia. Stanowi ona alternatywę dla hormonalnej antykoncepcji doustnej w przypadku kobiet palących papierosy, dotkniętych nadciśnieniem tętniczym i otyłością. Zalecana jest zwykle kobietom starszym, które już rodziły. Skuteczność spirali domacicznej w zapobieganiu ciąży jest zbliżona do skuteczności pigułki hormonalnej. W obu metodach antykoncepcji niezwykle ważny jest nadzór ginekologiczny.
PREZERWATYWA. PRZYJACIEL – NIE WRÓG
Jeżeli tylko nie masz uczulenia na lateks, to prezerwatywę powinnaś traktować jako sprzymierzeńca w walce z zakażeniami w miejscach intymnych. Poprawne stosowanie prezerwatywy (zgodne z instrukcją producenta) stanowi skuteczną ochronę przed chorobami przenoszonymi drogą płciową oraz bezpieczną dla zdrowia kobiety formę antykoncepcji. Ostrożność należy zachować jedynie w przypadku prezerwatyw zawierających dodatkowe substancje (plemnikobójcze, smakowe i zapachowe), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne i podrażniać delikatne błony śluzowe pochwy.
Źródła:
K. Florczak, J. Peterek, M. Korożan, M. Kałużna, M. Gross, J. Emerich, Cytologia fazowo-kontrastowa w diagnostyce grzybiczego zapalenia pochwy i sromu, w: „Ginekologia Praktyczna”, 2/2007, s. 2-10
W. Niczyporuk, E. Krajewska-Kułak, Zakażenia grzybicze u chorych z obniżoną odpornością, w: E. Baran (red.), Zarys mikologii lekarskiej. Wrocław 1998.
D. Kowalczyk, M. Mączka, W. Guzikowski, J. Kubicki, J. Więcek, Problemy kliniczne związane z obecnością wkładek wewnątrzmacicznych (IUD) poza jamą macicy – laparoskopowa ewakuacja z jamy otrzewnowej – opis przypadków, w: „Ginekologia Praktyczna” 5/2005, s. 14-16.
