Higiena intymna - płyn do higieny intymnej, żel do higieny intymnej, upławy, candida, infekcja pochwy, zapalenie pochwy

Rak jajnika to nowotwór złośliwy, który jest wielkim wyzwaniem dla medycyny XXI wieku. Rak jajnika charakteryzuje się bardzo późną wykrywalnością - około 70 proc. raków jajnika jest rozpoznawane dopiero w stadium rozsiewu choroby. Choroba ta pozostaje więc wciąż najczęstszą przyczyną zgonu wśród nowotworów żeńskich narządów płciowych. Statystyki światowe wskazują na stały wzrost zachorowalności na raka jajnika. Liczba zachorowań jest jednak różna w zależności od regionu geograficznego świata: najniższą zachorowalność odnotowuje się w Chile i Japonii, a dużo wyższa jest ona w krajach Europy Zachodniej i USA.

Przyczyny raka jajnika
Nie istnieje jedna oczywista przyczyna powodująca pojawienie się raka jajnika. Możemy natomiast wyodrębnić szereg czynników ryzyka, do których należą:

• Mała płodność, liczba ciąż i porodów - dowiedziono, że mała płodność i wielokrotne poronienia zwiększają ryzyko wystąpienia raka jajnika, co może mieć związek z domniemaną wadą komórek rozrodczych jajnika. Natomiast wielokrotne donoszone ciąże mają działanie ochronne. Co interesujące, stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej redukuje ryzyko zachorowania na raka jajnika i występuje już po 6 mies. od rozpoczęcia stosowania. Badania w tej kwestii doniosły, że używanie doustnych środków antykoncepcyjnych przez 5 lat i więcej redukuje ryzyko wystąpienia raka jajnika aż o 50 proc., a taka ochrona utrzymuje się przez 10 lat po zaprzestaniu używania tabletek antykoncepcyjnych. Prawdopodobnie ochronne działanie antykoncepcji wynika z  zahamowania uszkadzającego wpływu pękania pęcherzyka dominującego wraz z komórką jajową podczas jajeczkowania.
• Późny wiek menopauzalny - fakt ten wskazuje na hormonalne uwarunkowanie raka jajnika. W okresie menopauzy dochodzi do wzrostu poziomu gonadotropin z jednoczesnym spadkiem estrogenów. Możemy zakładać, że istnieje zależność między pomenopauzalną substytucją hormonalną a redukcją ryzyka zachorowalności na raka jajnika, ze względu na obniżające gonadotropiny działanie hormonalnej terapii zastępczej.
• Wiek - największe ryzyko zachorowania na raka jajnika przypada pomiędzy 40. a 70. rokiem życia. Średni wiek zachorowalności dla kobiet w Polsce wynosi 53±3,12.
• Schorzenia tarczycy – choroby endokrynne występują u kobiet z rakiem jajnika 3-krotnie częściej niż w grupie kontrolnej.
• Promieniowanie jonizujące – jest ono potwierdzonym czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia raka jajnika.
• Grupa krwi – wykazano, że kobiety z grupą krwi A chorują częściej na złośliwe nowotwory jajnika niż kobiety z grupą krwi 0.
• Ogólna sytuacja życiowa i stres – narażenie na czynniki stresogenne obniża ogólną odporność organizmu, co może mieć konsekwencje także we wzroście zagrożenia zachorowania na raka jajnika. Co może być znaczące, w badaniach przeprowadzonych na przełomie lat 70. i 80. stwierdzono, że kobiety niezamężne, będące w separacji oraz rozwiedzione mają współczynnik zachorowalności 1,5 wyższy niż kobiety zamężne i pozostające w stałych związkach partnerskich.
• Czynniki genetyczne - istnieje ryzyko posiadania mutacji genetycznych, szczególnie jeśli w rodzinie stwierdzono dziedzicznego, nie-polipowatego raka jelita grubego lub dziedzicznego raka piersi. Także występowanie w rodzinie raka jajnika na przestrzeni pokoleń uznaje się za czynnik ryzyka. Czynniki genetyczne obejmują dziedziczne uszkodzenia w obrębie tzw. genów supresorowych. Uszkodzenia te powodują mutacje w obrębie genu supresorowego BRCA1 a w konsekwencji zmiany w sekwencji nukleotydów kodujących gen białka supresorowego p53. Obecność białka p53 o nawet nieznacznie zmienionej sekwencji strukturalnej decyduje o utracie przez to białko własności supresorowych, a nawet do zupełnego braku tej proteiny w komórce. Taka „wybrakowana” komórka nie jest w stanie korygować drobnych uszkodzeń materiału genetycznego, ani wyeliminować uszkodzonej komórki z populacji. Powielanie komórek potomnych z uszkodzonym materiałem genetycznym prowadzi do zapoczątkowania procesu kancerogenezy. Dziedziczenie mutacji w obrębie genu BRCA1 i BRCA2 jest przyczyną występowania trzech zespołów rodzinnego występowania nowotworów: zespół dziedzicznego występowania raka jajnika, zespół dziedzicznego występowania raka jajnika i raka sutka oraz zespół dziedzicznego występowania raka jajnika, raka niepolipowatego jelita grubego i raka endometrium.

Objawy i rozpoznanie raka jajnika
W wczesnej fazie rak jajnika nie daje objawów, a jeśli one występują, to są bardzo niespecyficzne. Doświadczeni lekarze zwracają jednak uwagę na zgłaszany przez pacjentkę ogólny dyskomfort w obrębie jamy brzusznej, niepokój, wzdęcia, naprzemienne biegunki i zaparcia, utratę apetytu, bóle w krzyżu, a także ucisk na pęcherz moczowy i częste oddawanie moczu.

Należy zauważyć w tym miejscu, że rozprzestrzenianie się raka jajnika następuje przez jego „złuszczanie się” i wszczepianie się do narządów jamy brzusznej - choroba staje się w tym momencie chorobą jamy brzusznej, nie jajnika.
Objawy zaawansowanego stadium to widoczne powiększenie brzucha, krwawienia, niedrożność przewodu pokarmowego.

Badania rozpoznawcze w kierunku raka jajnika to:

• Dokładny wywiad oraz badanie fizykalne – badanie ginekologiczne, w trakcie którego lekarz jest w stanie potwierdzić istnienie guzów wychodzących z żeńskich narządów płciowych.
• Badanie USG przezpochwowe.
• Badanie krwi na poziom białka Ca-125.
• Laparoskopia - laparoskopia umożliwia sprawdzenie, czy nie ma rozsianego stadium nowotworu oraz pobranie fragmentów tkanki do badania mikroskopowego.

Leczenie raka jajnika
Podstawową metodą leczenia we wszystkich stopniach zaawansowania raka jajnika jest zabieg operacyjny. Celem operacji jest ocena stopnia zaawansowania oraz ocena stanu narządów i rozprzestrzenienia się raka w jamie brzusznej. Chirurgia ma też oczywiście na celu usuniecie masy guza. Ostateczne rozpoznanie następuje w wyniku badania mikroskopowe usuniętego guza. W stopniach zaawansowanych chirurgię uzupełnia się chemioterapią. Chemioterapia jest konieczna jeżeli nie ma możliwości usunięcia wszystkich mas nowotworowych – takie leczenie ogólne jest w stanie wyniszczyć resztki guza. Leczenie chirurgiczne powinno być prowadzone przez doświadczonego chirurga, a najlepiej przez zespół i w dobrze przystosowanym ośrodku – nie jest to proste usunięcie samych guzów ale zwykle duża operacja całej jamy brzusznej.
W ostatnim czasie obserwuje się także powrót do stosowania jednocześnie chemioterapii i radioterapii w leczeniu raka jajnika.

Rokowania w raku jajnika
Rak jajnika daje przerzuty do węzłów, płuc, mózgu - wszędzie tam, gdzie może trafić drogą krwionośną. Komórki złuszczają się z powierzchni nowotworu, a następnie trafiają do układu chłonnego i przyczepiają się do narządów jamy brzusznej.
W stadium niezaawansowanym przeżywalność wynosi 90%, a stadiach zaawansowanych zaledwie 20-30%, przy czym szansa na wieloletnie życie jest tu bardzo niska.
Leczenie raka jajnika zazwyczaj skutkuje bezpłodnością, choć w przypadku stadium niezaawansowanego są realne szanse na nawet więcej niż jedną udaną ciążę.

Źródła:
A. Urban, L. Miszczyk, Rak jajnika – diagnostyczny i terapeutyczny problem ginekologii onkologicznej.
Współcz Onkol (2003) vol. 7, 4 (294-300)
Rak Jajnika - rozmowa z prof. dr hab. med. Janem Zielińskim; Za: poradnikmedyczny.pl